سه وظیفه مهم روغن موتور
روغن موتور یکی از اصلی ترین و مهم ترین سیالات داخل خودرو می باشد. این روغن وظایفی حیاتی بر عهده دارد که عبارت هستند از:
کاهش اصطکاک و روانکاری: روانکاری و جلوگیری از سایش قطعات، اصلی ترین وظیفه روغن موتور است. خارج شدن اندازه این روغن از حد استاندارد اصطکاک بین قطعات را افزایش داده و استهلاک خودرو را بالا می برد.
خنک کردن قطعات
انرژی در اثر احتراق از بین می رود و اصطکاک بین قطعات مکانیکی باعث افزایش دمای موتور می شود. روغن کاری به آزاد شدن گرما کمک می کند.
تمیز کردن
در حالی که این قابلیت روغن موتور کمتر شناخته شده است، باید بگوییم قدرت پاک کنندگی روغن موتور بسیار اساسی است. رسوبات میکروسکوپی در موتور جمع شده و در حالت تعلیق باقی می مانند. آن ها می توانند از گرد و غبار یا بقایای احتراق تشکیل شوند.
بدون روغن موتور، بقایای این ذرات باعث مسدود شدن موتور و کاهش عملکرد آن می شوند. جریان روغن موتور به طور مداوم این ناخالصی ها را به فیلتر روغن می برد و آن ها را در آنجا محبوس می کند. از این رو تعویض فیلتر روغن نیز بسیار حساس است.
حفاظت در برابر خوردگی
احتراق سوخت اسید خورنده ای تولید می کند که می تواند به قطعات فلزی موتور آسیب برساند. با افزودنی های اضافه شده به روغن های موتور مدرن، خوردگی کند می شود. با این وجود، با گذشت زمان و در تماس با اکسیژن، روغن موتور ممکن است اکسید شود و دیگر نقش بازدارنده خوردگی خود را ایفا نکند. به همین دلیل روغن موتور باید به طور مرتب تعویض شود.
چرا تعویض روغن موتور مهم است؟
روی این کره خاکی، هرچیزی که «مصرفی» باشد، تاریخ انقضا هم دارد؛ از مواد خوراکی و طبیعی بگیرید تا مواد صنعتی و شیمایی مثل لاستیک خودرو و حتی روغن موتور خودرو.
وغن موتورها در قلب خودرو جریان دارند چراکه وظیفه اصلیشان، خنکسازی، تصفیهسازی (پاککنندگی)، آببندی و حتی روانسازی است. بنابراین طبیعی است که بعد از مدتی استفاده، خواص روز اولشان را از دست بدهند.
روغن موتورها بعد از مدتی استفاده، غلظتشان بیشتر و بیشتر میشود. به خصوص اینکه روغنها، ذرات فلزی یا برادههای آهنی یا هر ناخالصی درون اجزای موتور را به خودشان جذب میکنند و همین موضوع، در افزایش غلظت آنها، تاثیر مستقیم دارد.
روغن موتوری که حالت استانداردش را از دست میدهد، نه برای خنکسازی مناسب است و نه میتواند روانسازی قطعات را به خوبی انجام دهد. این حالت، چیزی شبیه رگهای گرفته در بدن انسان است. همانطور که رگهای گرفته، فشار زیادی به قلب میآورند، روغن موتور نامناسب هم فشار زیادی به مجموعه پیشرانه خودرو وارد میکند؛ فشاری که ممکن است باعث افزایش دمای قطعات، افزایش اصطکاک قطعات و نهایتا از کار افتادن موتور، ختم شود.
از کجا بفهمیم زمان تعویض روغن خودرو است؟
طبق ادعای کارشناسان ماشین، بهتر است بعد از ۵۰۰۰ کیلومتر یا بعد از هر ۳ ماه، برای تعویض روغن ماشین اقدام گردد. البته زمان دقیق به عواملی مانند: نحوه رانندگی، نوع ماشین و کیفیت روغن نیز بستگی دارد.
جدا از مورد بالا، در صورتی که با موارد زیر روبرو شدید بهتر است هرچه زودتر ضمن بررسی خودرو، برای تعویض روغن ماشین اقدام کنید:
- صدای تیک تاک در زمان استارت زدن
- بالا رفتن دور موتور ماشین در حالت ایستا و درجا
- کاهش شتاب خودرو
- شنیده شدن صدای ضربات متوالی از موتور
- روشن شدن و فعال شدن چراغ روغن ماشین
اگر به صورت روزمره از خودرویتان استفاده میکنید، حتماً حواستان به موارد بالا باشد تا دچار مشکل نشوید؛ چون عوارض کم شدن روغن موتور خیلی زیاد است.
تعوض زودتر از موعد روغن ماشین
در کنار تمام نکات مهم درباره تعویض روغن ماشین، یک نکته باقی ماند که میتواند منجر به تعویض روغن ماشین زودتر از موعد طبیعی شود. این نکته چیزی نیست جز رانندگی در شرایط سخت. اگر در شرایط زیر زیاد رانندگی میکنید، میبایست خودتان را برای تعویض روغن خودرو زودتر از موعد اقدام کنید:
- رانندگی در شرایط جوی سخت، مانند برف و سرما
- رانندگی با سرعت غیرمجاز
- رانندگی همراه با بکسل کردن
- رانندگی در گرد و خاک
- رانندگی در قسمتهای کوهستانی و همراه با رطوبت بالا
چگونه روغن موتور مناسب انتخاب کنیم
هنگام استفاده از روغن موتور گزینههای بسیاری پیش روی شما قرار دارند، این که چه روغنی برای خودروی شما مناسب خواهد بود، در این مورد باید بگوییم انتخاب روغن موتور به عوامل متعددی از جمله نوع خودرو، شرایط آب و هوایی و میزان کارکرد خودرو بستگی دارد، به طور مثال برخی افراد تصور میکنند که روغنهای ترکیبی از روغنهای عادی بهتر هستند و یا به دنبال روغن هایی هستند که با نام روغن نسوز در بازار عرضه میشود اما باید بگوییم که این مسئله بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد و عملکرد همه روغن موتورها در اکثر موارد یکسان است.
انتخاب روغن موتورهایی که علامت اختصاری W روی آنها قرار دارد به معنای این است که روغن موتور یاد شده دارای ویسکوزیته بالا است و این روغن برای استفاده در زمستان مناسب است.
چرا نباید بیشتر از اندازه روغن موتور وارد مخزن کرد؟
اگر بیشتر از اندازه استاندارد روغن موتور وارد مخزن کنید، ممکن است روغن موتور نشت کند، وارد قسمت های دیگر ماشین شود و آسیب برساند.
بالاتر یا پایین تر بودن روغن موتور از نشان های گژ (گیج) می تواند میزان استفاده از بنزین را بیشتر کند و ضمن ایجاد لایه رسوبی و کربنی موجب آسیب به شمع های موتور شود.
دلیل اصلی سیاه شدن روغنموتور
عدهای از افراد تصور میکنند که سیاه شدن روغن دلیل بر بیکیفیت بودن آن است درحالیکه عکس این قضیه کاملا درست است. یعنی اگر روغن بعد از مدتی که از کارکرد آن گذشت کماکان رنگ اولیه خود را حفظ کرده بود باید به کیفیت آن شک کنید زیرا روغن مناسب تمام ذرات، آلودگیها و دودههای موجود در موتور را جذب میکند و به مرور سیاه میشود. در واقع سیاه شدن روغن دلیل بر عملکرد مناسب آن است.
بنابراین اگر روغنموتور شما دیر سیاه میشود یعنی نمیتواند آلودگیهای حاصل از احتراق در موتور را جذب کند و بههمیندلیل این آلودگیها در دیوارهها رسوب میکنند و به مرور موجب خراب شدن آن میشوند