سیستم فرمان خودرو چطور کار میکنه؟
- غربیلک فرمان
غریبلک درواقع همان قطعهای هست که بیشتر ما آن را با نام فرمان میشناسیم و در واقع می توان گفت که نقطه تماس راننده با سیستم فرمان در غریبلک اتفاق می افتد. در صورتی که در سیستم فرمان مشکلی به وجود بیاید، این قطعه دچار لرزش می گردد و یا حرکتش به مشکل میخورد که در این صورت راننده در زمان چرخش خودرو متوجه وجود چنین مشکلی در سیستم می شود.
- میل فرمان
یکی دیگر از بخش های سیستم فرمان، میل فرمان عنوان میشود که وظیفه دارد تا چرخش را به نزدیک ترین چرخ ها منتقل کند.
- جعبه فرمان
جعبه فرمان قطعه ای است که هم در خودروهای قدیمی و هم در خودروهای جدید موجود است. داخل این قطعه چرخ دنده های عمود بر هم قرار دارند که باعث میشوند تا چرخش میل فرمان تبدیل به چرخشی بشود که بتواند به واسطه سگدست چرخهای جلو را هدایت کند.
- پینیون و مارپیچ
یکی دیگر از قطعات مهم سیستم فرمان، پینیون هست که بر روی خودروهای جدیدی که دارای فرمان های هیدرولیک هستند نصب و روی فیلم میل فرمان سوار می شود. این قطعه میچرخد و باعث میشود تا مارپیچ به سمت چپ یا راست حرکت کند.
- چرخها
به طور کلی می توان گفت که هدف اصلی سیستم فرمان این است که بتواند چرخ ها را هدایت کند. برای اینکه بتوانیم یک سیستم فرمان بدون نقص و مشکل داشته باشیم، چرخها هم باید از کیفیت مناسبی برخوردار باشند و از میزان آج و فشار باد کافی برخوردار باشند.
شایع ترین علل لرزش فرمان خودرو
1- عدم تعادل چرخها
بالانس چرخها و تنظیم تعادل آنها، یکی از چند سرویس دورهای هر خودرو است. توزیع وزن در هر خودرو براساس یک معیار مهندسی شکل گرفته است و این نسبت توزیع وزن بایستی در تمام مراحل ثابت باقی بماند. در صورتی که توزیع وزن خودرو به درستی انجام نشده باشد، فرمان به یک سمت میکشد و همچنین با افزایش سرعت میلرزد.
2- ساییدگی لاستیکها
سایش نامتقارن لاستیکها نیز یکی دیگر از دلایل لرزش فرمان خودرو است. هرکدام از تایرهای خودرو در وضعیت فیزیکی متفاوتی نسبت به دیگر تایرها قرار دارند و همین مساله موجب سایش نامتقارن آنها میشود. برای رفع این مشکل، کارشناسان حوزه خودرو توصیه میکنند تا پس از چند هزار کیلومتر پیمایش، جای لاستیکهای خودرو با یکدیگر تعویض شود تا میزان فرسایش آنها شبیه به یکدیگر شود.
در صورتی که نسبت به این مساله توجه نداشته باشید، دچار معضل کشیدگی فرمان و لرزش آن خواهید شد. این مشکل به دلیل چسبندگی نامنظم لاستیکها به وجود میآید. برای مثال لاستیک سمت راست جلو در مقایسه با لاستیک چپ کمتر ساییده شده است. در نتیجه فرمان به سمت راست متمایل میشود (چون چسبندگی بیشتری وجود دارد) و فرمان در سرعتهای بالا میلرزد.
3- خرابی بلبرینگ توپی
بلبرینگهای توپی وظیفه چرخش لاستیکها به طرفین را برعهده دارند و معمولا در گریس غوطهور هستند. یکی از دلایل لرزش فرمان خودرو، وجود ایراد در این قطعه است. خرابی بلبرینگ توپی علاوه بر لرزش فرمان، با سر و صدای زیادی نیز همراه است. این خرابی در سرعتهای پایین و هنگام دور زدن به اوج خود میرسد.
4- خرابی پلوس خودرو
در بعضی اوقات دلیل اصلی لرزیدن فرمان وجود مشکل و ایراد در پلوس خودرو است. زمانی که پلوس مشکل داشته باشد بیشتر در سرعت عادی پایین دچار لرزش فرمان می شود و با بالا رفتن سرعت از لرزش کم می شود. اگر پلوس ماشین شما خراب شده باشد هنگام تعویض دنده و دور زدن دچار مشکلات زیادی می شوید. در صورت طولانی شدن خرابی پلوس و ادامه دادن به رانندگی امکان توقف ماشین وجود دارد.
علل لرزش فرمان در سرعت های مختلف
لرزش فرمان در سرعت پایین
لرزش فرمان در سرعتهای پایین به احتمال بسیار زیاد مربوط به وضعیت نامناسب چرخها و لاستیکها میشود. اگر مالک یک خودرو هستید حتما باید هر از چند گاه، لاستیکهای خود را وارسی کنید و از تنظیم باد، تنظیم وضعیت و سلامت فیزیکی آنها اطمینان حاصل کنید؛ چراکه لاستیک جزئی فوق مهم محسوب میشود و هرگونه نقص در آن میتواند آسیبهای جبرانناپذیری را به بار بیاورد.
به طور کلی لرزش میتواند از تنظیم نبودن باد لاستیک، عدم توازن چرخ، خمیدگی لاستیکها، صافی لاستیک یا پایان یافتن عمر مفید آن هم ایجاد شود.
لرزش فرمان در سرعت ۸۰ تا ۱۰۰
علت عمده ایجاد لرزش در سرعتهای بالا چون ۸۰ یا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت، مشکل در بلبرینگ خودرو به شمار میرود. آسیبدیدن ساچمههای بلبرینگ میتواند لرزش شدیدی را در سیستم فرمان ایجاد کند، لزرشی که در سرعتها پایین محسوس نیست اما با افزایش سرعت هویدا و آشکار میشود. این مشکل میتواند ناشی از اتفاقاتی چون افتادن ناگهانی و سنگین خودرو در چاله یا مسافرتهای طولانی باشد.
در زمان خرابی بلبرینگ صدایی غیرطبیعی از چرخها به گوش میرسد که با شتابگرفتن خودرو کمتر میشود اما با رسیدن به سرعت ۸۰ کیلومتر بر ساعت دوباره شنیده شده و با لرزش فرمان همراه میشود.
لرزش فرمان در سرعت بالا
لرزش فرمان در سرعتهای بالاتر از ۱۰۰ یا ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت نیز باز به بلبرینگ شما باز میگردد؛ اما اگر بلبرینگ شما ایرادی نداشته باشد احتملا چرخهای خودرو شما بالانس نیست و همین عامل باعث لرزش فرمان و حتی کابین خودروتان خواهد شد. بالانس نبودن چرخ یا شل بودن پیچهای لاستیک میتواند از عوامل مهم اینگونه لزرشها باشد.
به هم خوردن تعادل میلهای خودرو، شلی و سفتی پیچهای فرمان و مشکلات جلوبندی هم میتوانند از دلایل لرزش در سرعتهای بالا باشند که برای رفع نیاز به بررسی متخصص مکانیک دارند.