آشنایی با سیستم صوتی خودرو و اجزای آن
دههی ۲۰ در غرب وحشی، دههی فوران اقتصادی ناشی از صنعت نفت و فولاد بود. غولهای اقتصادی و سرمایهگذاری آمریکا در این زمان بود که پایههای خود را در بازار مصرفکنندههای چشم و گوش بسته فرو بردند. صنعت خودرو، یکی از دستاوردهای رونق اقتصادی در دههی ۲۰ بود. طی همین ۱۰ سال، صنعت نهچندان مدرن اتومبیل چنان پیشرفتی کرد که مهندسان اروپایی را انگشتبهدهان گذاشت. رشد فزایندهی تولید و مصرف خودرو در آمریکا، انتظارات مختلفی را نیز بهوجود آورد. مشتریان خاص، درخواستهای خاصی داشتند و بابت آن پولهای خاصی را نیز میپرداختند. اواخر دههی ۲۰، دنیای الکترونیک تحت تأثیر اختراع ترانزیستور قرار گرفته بود. کامپیوترها هنوز تبدیل به غولهای محاسبه و منطق امروزی نشده بودند. به همین دلیل ساخت لوازم و قطعات الکترونیکی در ابعاد کوچک چندان میسر نبود. با اینکه استفاده از رادیو در بین مردم دنیا رواج فراوانی داشت ولی هنوز معبری بین رادیو و خودرو حفر نشده بود.
با آغاز دههی ۶۰ و پیشرفت ترانزیستورها، اولین سیستمهای پخش کاست نیز روی کار آمدند. کرایسلر در این زمینه پیشتاز بود. این همان دورهی نوار کاستهای موسوم به 8-Track بود. شرکتهای بزرگی در این بازی وارد شدند ولی فیلیپس از همه بهتر عمل کرد. بعدها کنوود و بلاوْپوکنت توانستند نوآوریهای بیشتری را در این بخش به دست بیاورند ولی باز هم موفقیت از آنِ برندهای دیگری مانند پایونیر و آلپاین بود. تا اینجای کار به دههی ۷۰ میلادی رسیدهایم. حالا دیگر تمرکز شرکتها چندان روی مکانیزم پخش نیست. حالا دیگر همه روی کیفیت صدای پخششده کار میکنند؛ یعنی ایامی که اسپیکرها و باندها از اهمیت ویژهای برخوردار شدند. این همان ایامی بود که کمکم جدال گوشخراش صدای بلند و بلندتر استارت خورد. خروجی قویتر صدا، رابطهی مستقیمی با برق خودرو داشت. چیزی که میبایست خودروسازان نیز به آن توجه میکردند. طی دههی ۸۰ باندهای چند واتی دیگر چنگی به دل نمیزدند. حالا بحث، بحثِ آمپلیفایرها و سابووفرهاست. با آغاز دههی ۹۰، عصر CDها شروع شد. دنیای تغییر کیفیت و تبدیل وضعیت از آنالوگ به دیجیتال آغاز شد. کمکم عصر پخش کاست رو به کمرنگی گرایید. اکنون در قرن ۲۱، سیستمهای صوتی در صنعت خودرو، ترکیبی شدهاند از بالاترین مهندسیهای الکترونیک، هوش مصنوعی و صداشناسی.
اجزای اصلی تشکیل دهنده سیستم صوتی خودرو
سیستم پخش خودرو یا هدیونیت
گیرنده ها یا هدیونیت از اجزای اصلی تشکیل دهنده سیستم صوتی خودرو است و اولین رابط بین کاربر و صوتی که از خودرو پخش می شود است.گیرنده ها در واقع واحد سر و اتصال سیستم به خودرو گفته میشود. اینها مغز ارتباطی سیستم با خودرو شما هستند که در داشبورد ماشین قرار دارند. گیرندههای جدیدتر به عنوان سیستمهای اطلاعاتی (infotainment system) شناخته میشوند. زیرا علاوه بر سرگرمی، اطلاعات مفیدی مانند جزئیات حمل و نقل، اتصال به گوگل مپ و مسیر یابی و به روز رسانی وضعیت خودرو را به عهده دارند. اولین رابط بین کاربر و صوتی که از خودرو پخش میشود، هدیونیت است. هدیونیت همان چیزی است که قدیمیها به آن ضبط میگفتند. کنسول اصلی که کاست درون آن قرار میگرفت و بعدها سیدی بهجای آن آمد. حالا هم که همهچیز ساده شده و با اتصال یک فلش USB یا اتصال به گوشی تلفن همراه از طریق پورت AUX هزاران آهنگ در دسترس است.
اسپیکر
اسپیکر همان باند یا بلندگوست. قطعهای تقریبا بزرگ که وظیفهی اصلی پخش صدای خروجی توسط هدیونیت را به عهده دارد. تمام تلاش کارشناسان سیستمهای صوتی در همین قسمت و برای بیرون کشیدن باکیفیتترین صدا و البته در مواقعی بلندترین صدای ممکنه است. اسپیکرها به دو دستهی اصلی کواکسیال و کامپوننت تقسیم میشوند.
مهمترین و پراستفادهترین نوع بلندگوها، این دو مورد هستند. البته زیردستههایی مانند اکتیو پَسیو نیز موجود هستند. در بلندگوهای کواکسیال همهچیز بهصورت ساده در کنار یکدیگر قرار گرفته است. ووفر، میدرنج و تیوتر همگی در یک مجموعه تعریف میشوند. درست برخلاف آن، بلندگوهای کامپوننت از اجزای جداگانه درست شدهاند.
بلندگوی پسیو
این بلندگوها فاقد آمپلیفایر داخلی هستند و برای پخش، به یک آمپلیفایر نیاز خواهند داشت. در بسیاری از موارد این بلندگوها کاربردهایی مانند مراسم خیابانی و کارناوالها، سخنرانیهای رسمی، سالنهای همایش و غیره دارند. بلندگوهای پسیو با اینکه آمپلیفایر داخلی ندارند، اما دارای تنظیماتی در پشت بدنه برای تناسب فرکانس هستند. پسیوهای حرفهای از طیف عظیمی از فرکانسها پشتیبانی میکنند و به همین منظور بهعنوان اسپیکرهای حرفهای نیز از آنها استفاده میشود.
بلندگوی اکتیو
بلندگوهای اکتیو از یک آمپلیفایر داخلی به همراه کنترلکنندهی صدا بهره میبرند. در تنظیمات قرارگرفته بر روی بدنهی این بلندگوها، پیچهای ولوم، تنظیم Gain، تنظیم بیس و درنهایت تریبل قرار دارد. مهمترین ویژگی بلندگوهای اکتیو، قابلیتهایی است که آمپلیفایر داخلی آن فراهم میکند. بهعنوانمثال شما دیگر هیچ نیازی به تنظیم فرکانسهای خروجی نخواهید داشت؛ زیرا آمپلیفایر داخلی فرکانسهای مناسب هر بخش را القا میکند.
کامپوننت
کامپوننت یا باند ۱۶، یکی از بلندگوها در سیستم صوتی خودرو است. این قطعه توانایی بیشتری در تفکیک صداها دارد. ویژگیهای منحصر به فرد این محصول سبب شده تا افراد به نصب این بلندگوها روی بیاورند. از ویژگیهای این محصول میتوان به افزایش میزان کیفیت و شفافیت صدا اشاره کرد. کامپوننت به دلیل شکل گرد خود، به راحتی در بخشهای فابریک بلندگو نصب شده و نیازی به برش بخشهای داخلی ماشین نیست. کامپوننتها، نسبتا از قیمت بالایی برخوردار میباشند. همچنین به دلیل چند تکه بودن نصب و راه اندازی آنها سخت میباشد.
ساب ووفر
در این بخش به یکی از اجزای سیستم صوتی خودرو به نام ساب ووفر میپردازیم. ساب ووفر در مقایسه با سایر باندها کمی متفاوت تر میباشد. ساب ووفر قابلیت اجرای صدا، بین ۲۰ تا ۲۰۰ هرتز را دارد. با استفاده از این قطعه، پایینترین و بالاترین صدا رو میشنویم. استفاده از این محصول اجباری نیست؛ اما به دلیل تولید صدای بم و زیبا، امروزه مورد توجه جوانان قرار گرفته است.
ساب ووفر به دلیل برخورداری از ابعاد بزرگ و لرزشهای شدید، درون جعبههای مخصوص قرار میگیرد. این جعبهها را به اصطلاح، ساب باکس مینامند. این محصول سبب ایجاد تفاوت جدی بین سیستم معمولی و سیستم حرفهای و قوی شدهاست. این محصول برای شروع و راهاندازی، نیاز به آمپلی فایر دارد.
آمپلی فایر
بطور کلی آمپلی فایر به دستگاهی گفته می شود که کیفیت صدای خروجی دستگاه شما را افزایش می دهد، شاید در برخی از مراکز عمومی دیده اید که صدای بلندگو ها بسیار کم کیفیت یا قطع و وصل می شود که نشان از کیفیت کم صدا می باشد، ولی با استفاده از آمپلی فایرها این مشکل حل می شود و صدای مورد نظر قبل از اینکه به بلندگو فرستاده و پخش شود، توسط آمپلی فایر صدا تقویت شده و سپس به بلندگوی مورد نظر ارسال می شود که باعث می شود کیفیت صدا در حد بالا و بدون نویز و قطع و وصلی باشد، همچنین از آمپلی فایر ها در سیستم های قدرتمند خودرو نیز استفاده می شود که هر فردی بر روی ماشین خود، سیستم صدایی نصب می کند، این آمپلی فایر ها هم در کنار آن باید تهیه و نصب شوند که صدا بدون افت کیفیت و بدون هیچگونه نویزی باشد.
توییتر
یکی از دغدغههای حرفهایهای دنیای موسیقی شنیدن زیر صداها است. زمانی سوار اتومبیل خودمان هستیم و در حال گوش دادن به موسیقی دلپذیری هستیم، بعد از مدتی متوجه میشویم که باندهای به کار رفته در سیستم صوتی خودرو نمیتوانند ریزصداها را به گوش ما برسانند و بنابراین آن طور که باید از شنیدن قطعه موسیقی خود لذت نمی بریم. یکی از راهکارهای اساسی برای حل این مشکل نصب باندها توییتر (tweeter) است. انتخاب نام این باندها البته بی دلیل نیست؛ (Tweet) در زبان انگلیسی به معنای جیک جیک کردن است و اگر در طبیعتی ساکت قدم زده باشیم حتما متوجه صدای ریز پرندگان کوچک شدهایم. فلسفه این باندهای کوچک که قد و قامتی به اندازه یک پرنده دارند نیز در اتومبیل همین است که صدای ریز آهنگ را پخش کنند.